Phường nhỏ nhất của Hà Nội có 6 nhà hát, 5 bảo tàng, 3 trường đại học

Thông tin được ông Phạm Tuấn Long - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Cửa Nam - chia sẻ tại Diễn đàn Sáng tạo châu Á 2025 được Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam phối hợp với Hội đồng Anh tại Việt Nam tổ chức trong cả ngày 28-11 ở Hà Nội.

Với chủ đề "Tương lai bền vững từ nguồn lực văn hóa và sáng tạo", sự kiện thu hút nhiều thảo luận từ các chuyên gia trong nước và quốc tế nhằm mở rộng đối thoại đa bên và tìm kiếm các mô hình hợp tác giữa Việt Nam và các quốc gia trong khu vực.

Phường nhỏ nhất và tiềm năng nghệ thuật

Phường Cửa Nam trước đây thuộc quận Hoàn Kiếm, có mật độ dân số lớn, trên 52.000 người. Bởi nằm trong vùng lõi khu phố cũ Hà Nội, Cửa Nam sở hữu hệ thống di tích, kiến trúc Pháp, nhà hát, phố thương mại, khách sạn cao cấp, là nơi đặt các cơ quan trung ương, đại sứ quán, trường đại học...

Lợi thế này đã định vị Cửa Nam là hạt nhân phát triển dịch vụ - tài chính - thương mại - văn hóa của thủ đô. Ông Long cho hay trên địa bàn phường có đầy đủ cả bốn loại hình công trình kiến trúc của Pháp ở Hà Nội. Hơn 400 công trình kiến trúc Pháp đã được phân loại, bảo vệ khá tốt.

Đặc biệt, Cửa Nam có thiết chế văn hóa đậm đặc, với 6 nhà hát, 5 bảo tàng, 3 trường đại học. Trong đó 6 nhà hát gồm những nhà hát nổi tiếng bậc nhất như Nhà hát Lớn, Nhà hát Hồ Gươm, Nhà hát Kịch Việt Nam, Nhà hát Kịch Hà Nội, Rạp Tháng Tám, Cung văn hóa Hữu nghị Việt Xô.

Các bảo tàng có Bảo tàng Lịch sử quốc gia, Bảo tàng Công an nhân dân, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam. Ba trường đại học gồm Đại học Khoa học tự nhiên và Đại học Dược (nằm ở khuôn viên Đại học Đông Dương trước đây), Đại học Mỹ thuật Việt Nam…

Ông Long giới thiệu các dự án nghệ thuật công cộng đã và đang được triển khai ở phường Cửa Nam, hứa hẹn một không gian sáng tạo hấp dẫn cho địa phương. Tại diễn đàn, những mô hình "quận nghệ thuật" nổi tiếng trên thế giới được đưa ra phân tích, và Cửa Nam được đánh giá là đầy tiềm năng để trở thành một mô hình tương tự.

Một lựa chọn khác cho Việt Nam

Câu chuyện được nhắc tới nhiều là huy động các nguồn lực xã hội khác nhau để đầu tư cho văn hóa như một mô hình tốt mà Việt Nam nên áp dụng.

TS Tom Fleming - Giám đốc Tổ chức tư vấn sáng tạo Tom Fleming - nói các nghệ sĩ thuộc thành phần nhạy cảm, dễ bị tổn thương, khó khăn trong cơ hội tìm kiếm công việc và thu nhập, rất cần được hỗ trợ. Nhà nước và các doanh nghiệp, các quỹ hỗ trợ cần chung tay hỗ trợ họ. Mô hình hợp tác công tư PPP trong đầu tư cho văn hóa đang được triển khai hiệu quả tại nhiều nước.

Đáp lời TS Tom Fleming, PGS.TS Nguyễn Thị Thu Phương - Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam - nói Việt Nam cũng đánh giá cao mô hình PPP và đang áp dụng vào đầu tư lĩnh vực văn hóa.

GS.TS Xiang Yong - Viện trưởng Viện Công nghiệp văn hóa thuộc Đại học Bắc Kinh (Trung Quốc) - thì chia sẻ về kinh nghiệm của Trung Quốc trong phát triển bền vững và sáng tạo, nhấn mạnh việc trao quyền cho khu vực nông thôn thông qua nghệ thuật văn hóa.

Trong đó ông lưu ý việc Trung Quốc chú trọng trao quyền cho người dân địa phương làm văn hóa nghệ thuật, người dân địa phương được thụ hưởng cả giá trị văn hóa nghệ thuật và kinh tế một cách bền vững trong các mô hình ấy. Kết hợp nhiều bên để đồng sáng tạo, tạo ra một vùng nông thôn đẹp đẽ hài hòa.

Ông Yoshioka Norihiko - Giám đốc Trung tâm Giao lưu văn hóa Nhật Bản tại Việt Nam - chia sẻ về hai mô hình thành công ở Nhật Bản, để từ đó có những gợi ý cho Việt Nam.

Ông cho biết tại Nhật Bản, các công ty khi đầu tư cho văn hóa đã chấp nhận mô hình "tài trợ mà không can thiệp", tôn trọng vai trò lãnh đạo của các giám tuyển và nghệ sĩ.

Ông Yoshioka Norihiko nói mô hình này rất quan trọng: vừa bảo vệ sự sáng tạo, vừa cho phép phát triển bền vững lâu dài. 

Đó là mô hình kết hợp nguồn lực doanh nghiệp, chuyên môn nghệ thuật của nghệ sĩ, chuyên gia, sự tham gia của cộng đồng địa phương và sự chỉ đạo chu đáo của chính phủ, để mỗi vùng miền có thể vun đắp bản sắc văn hóa độc đáo của riêng mình.